Үндістан клиникаларында аюрведа бойынша ағзаны тазарту

Аюрведа бойынша ағзаны тазарту дегеніміз не

Аюрведа — Үндістанның дәстүрлі медициналық жүйесі, онда ағзаны тазарту денсаулықтың негізі саналады. Қисыны қарапайым: ас қорыту толық күшінде жұмыс істемегенде, тіндерде қорытылмаған қалдықтар жиналады — ама (тұрмыста «қож бен токсиндер» деп аталатын). Ама дошалар тепе-теңдігін бұзып, ағзалардың қалыпты жұмысына кедергі келтіреді. Сондықтан аюрведа бойынша ағзаны тазарту жеке симптомға емес, ас қорытуды, зат алмасуды және шығару жүйелерінің жұмысын қалпына келтіруге бағытталған. Аюрведа бойынша токсиндерді шығару осылай жұмыс істейді — бүгінде детокс немесе детоксикация деп аталатын: симптомды басу емес, оның себебін жою. Дәстүрде әртүрлі аюрведалық тазартулар бар — жұмсақ үй тәжірибелерінен терең панчакармаға дейін.

Аюрведалық тазарту екі деңгейде болады: жұмсақ — қолдаушы әдістер, олардың бір бөлігі үйде қолжетімді, және терең — клиникада дәрігердің бақылауымен өтетін панчакарма бағдарламасы. Сізге дәл қай нұсқа сай екені диагностикадан кейін анықталады: аюрведада әмбебап хаттама жоқ.

Жұмсақ және терең тазарту: айырмашылығы неде

Аюрведа ағзаны тазартуда әсердің екі деңгейін пайдаланады:

• Жұмсақ (қолдаушы) тазарту — тамақтануды түзету, жылы су, дәмдеуіштер, жеңіл маусымдық тәжірибелер. Алдын алуға және тонусты сақтауға қолайлы, ішінара үйде орындалады.
• Терең тазарту (панчакарма) — дайындығы, негізгі кезеңі және қалпына келуі бар клиникадағы емдік емшаралар кешені. Тек көрсеткіш болғанда және дәрігердің бақылауымен жүргізіледі.

Аюрведа бойынша тазарту — әрқашан бірізділік: дайындық, тазартудың өзі және қалпына келу. Кезеңдерді өткізіп жіберуге болмайды — дәл сондықтан терең тазарту «демалыс күндік курс» ретінде емес, клиникада өтеді.

Аюрведа бойынша ішек пен АІЖ-ды тазарту

Аюрведада ішек — негізгі ағзалардың бірі: ама көбіне дәл осында жиналады және дисбаланс осыдан басталады. Сондықтан АІЖ мен ішекке арналған аюрведа тазартуға ерекше көңіл бөледі.

• Басти — шөп қайнатпаларымен немесе майлармен емдік клизма. Ішектің төменгі бөлігін терең тазартудың негізгі әдісі; ватаны теңестіруге көмектеседі. Клиникада жүргізіледі.
• Үйде жұмсақ қолдау — жеткілікті мөлшерде жылы су, талшық, дәмдеуіштер (зімбір, куркума), тұрақты тамақтану режимі. Бұл панчакарманы алмастырмайды, бірақ курстар арасында ішек жұмысын қолдайды.

Аюрведа бойынша ішекті тазарту әрқашан жеке таңдалып, дәрігермен келісіледі — әр әдістің қарсы көрсетілімі бар.

Панчакарма — терең тазарту бағдарламасы

Панчакарма (санскриттен — «бес әрекет») — аюрведадағы тазартудың ең терең түрі: клиникада, дәрігердің бақылауымен және қатаң түрде көрсеткіш бойынша өтетін бес тазарту емшарасының курсы. Әр емшара өз «арнасын» тазартады:

• Вамана — артық капха мен шырышты шығару (жоғарғы жолдар, асқазан);
• Виречана — АІЖ, бауыр және қан арқылы тазарту (питта);
• Басти — ішекті тазарту, вата тепе-теңдігі;
• Насйа — бас пен мұрын аймағын тазарту;
• Рактамокша — қанды тазарту (қатаң түрде көрсеткіш бойынша).

Емшаралар мен кезеңдер туралы толығырақ мына бөлімде Панчакарма емшаралары, Виречана, Басти.

Аюрведа бойынша тамырларды тазарту

Аюрведада тамырлардың «ластануы» ама (токсиндер) жиналуымен және капха мен питта дошаларының тепе-теңсіздігімен байланыстырылады — бұл қан айналымы мен зат алмасуды бұзады. Тамырларды тазарту тәсілі жұмсақ әрі жүйелі: тамақтануды түзету (ауыр, майлы және тәтті тамақ азырақ), май алмасуы мен қан айналымын қолдайтын шөптер мен дәмдеуіштер, және панчакарманың жалпы тазарту емшаралары — ең алдымен Виречана (АІЖ және қан арқылы тазарту), ал көрсеткіш бойынша — рактамокшана (қанды тазарту). Құрамы мен ұзақтығын дәрігер қарсы көрсетілімдерді ескере отырып жеке таңдайды, сондықтан тамырларды толыққанды тазарту «халықтық» әдістермен емес, клиникада бақылаумен өтеді.

Әйелдерге арналған аюрведа бойынша тазарту

Әйелдер үшін тазарту қағидаттары бірдей, бірақ мерзім мен қарсы көрсетілімдерде нюанстар бар. Кез келген тазарту емшаралары жүктілік, бала емізу және етеккір кезінде жүргізілмейді. Қалған уақытта әйелдерге жиірек ұсынылады — жұмсақ, сақтандыратын бағдарламалар тамақтануға, ас қорытуды қалпына келтіруге және дошалар тепе-теңдігіне баса назар аудара отырып. Нақты бағдарлама мен оның мерзімін дәрігер диагностикадан кейін таңдайды.

Тазартуды үйде жасауға бола ма

Ішінара — иә, бірақ бұл тек жұмсақ қолдаушы әдістер туралы, панчакарма туралы емес.

Үйде не істеу орынды:

• жеткілікті жылы су ішу және тамақтану режимін орнату;
• ас қорытуды жақсартатын дәмдеуіштер қосу (зімбір, куркума, фенхель);
• жеңіл, жылы, жаңа тамақты ұстану;
• ас мәзірін маусымдық жеңілдету (көктем — күз).

Үйде не істеуге болмайды:

• дәрігерсіз толық панчакарма курсынан өту;
• күшті іш жүргізетін дәрілер мен кастор майын өз бетінше қолдану;
• жүктілік, бала емізу, жедел жағдайлар және бірқатар созылмалы ауру кезінде тазарту.

Бір қарағанда зиянсыз шөптердің де қарсы көрсетілімі бар және дәрілермен үйлеспеуі мүмкін. Сондықтан терең тазарту клиникада өтеді, ал үй әдістері дәрігермен келісіледі.

Ағзаны тазарту неге Үндістанда өтеді

Үндістанда аюрведа — мемлекеттік стандарттары мен клиникалардың аккредитациясы бар ресми медициналық жүйе. Үндістанда ағзаны тазарту стационармен өтеді: күн тәртібі, тамақтану, күнделікті емшаралар және барлық кезеңде дәрігердің бақылауы — дайындықтан қалпына келуге дейін. Жылы климат пен толыққанды курс (екі аптадан бастап әрі ұзағырақ) қысқа үй тәжірибелерінен алуға болмайтынды береді. Панчакарма бағдарламалары тәжірибелі дәрігерлердің бақылауымен жүргізіледі; көптеген клиникада тәжірибе отбасында ұрпақтан ұрпаққа беріледі.